Hoe was het op school? Weet ik niet meer.

Met dit spel krijg je iedere puber aan het praten

Heb je een puber in huis? Dan weet je dat ze ontzettend efficiënt zijn met het aantal letters dat ze voor hun antwoord gebruiken. Een gesprek voeren valt dus niet mee. Mireille Gommans – docent-onderzoeker Residentiële Jeugdzorg – heeft daar wat op gevonden: het spel BoobieTrap. ‘Met elkaar praten is cruciaal om op tijd problemen te signaleren.

Grenzen stellen
Je bent aan het winkelen. Je vriendin stopt een lipstick in jouw jaszak en wil dat je die meeneemt zonder te betalen. Wat doe je?

“We deden als Hogeschool Leiden mee aan het onderzoek ‘Een Goede Toekomst’ van ZonMw dat zich richt op meiden die vermoedelijk slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting. De onderzoekspilot van het lectoraat is uitgevoerd bij gezinshuizen. In deze pilot stond de bewustwording en deskundigheidsbevordering van gezinshuisouders over seksuele uitbuiting centraal. Er is een training ontwikkeld met als doel het aanreiken van een update van kennis en vaardigheden zodat gezinshuisouders in staat zijn tijdig te signaleren en passend interveniëren. Belangrijk daarbij is dat gezinshuisouders in gesprek gaan en blijven om zo tijdig een mogelijke terugval te kunnen signaleren. Zo is ook het spel ontwikkeld, omdat er behoefte was om op een andere manier in gesprek te gaan over niet altijd even makkelijke thema’s. 

Social media
Je vriendin wil afspreken met een jongen die ze online heeft leren kennen. Wat vind je daarvan?

Bovendien hebben wij als begeleiders zelf ook een belangrijke rol. Je denkt vaak “Ik heb het er toch al een keer over gehad?” De kleine signalen die er echt wel zijn, willen we onbewust niet zien. Van slecht nieuws lopen we liever weg. Dus heb ik me met name gericht op preventie. Hoe kun je problemen toch eerder in de smiezen krijgen? In het onderzoek hebben de gezinshuisouders eerst een training gevolgd over seksuele uitbuiting. En daarnaast volgde ik een jaar lang acht meiden van 13 tot 17 jaar in vier verschillende gezinshuizen. Ik wilde een beeld krijgen van hun ideeën over grenzen stellen, relaties, vriendschappen en social media. In eerste instantie was ik van plan om hen te interviewen. Maar dat leek me bij nader inzien toch niet de meest handige vorm.

Vrienden en relaties 
Je vriendin krijgt een relatie met een 15 jaar oudere man. Wat is jouw advies voor haar?

Ik had al eens eerder een spel gemaakt om het sociale netwerk van deze meiden samen met hen in kaart te brengen, een ecogram. Iedereen die belangrijk voor ze is, komt terug in die puzzel. Dat vonden ze een prettige manier om in gesprek te gaan.  En zo ontstond het idee van BoobieTrap: een spel om op een laagdrempelige manier over verschillende thema’s te praten. Het werd een familieproductie. Ik schakelde al mijn kinderen in. Mijn ene dochter studeert Product & Design. Dus die heeft het ontwerp gemaakt. Mijn andere dochter werkt als docent op het VMBO. Zij heeft met haar klas allemaal vragen bedacht. Het doel is dat je van iedere kleur een kaartje verzamelt. Die kaartjes bevatten vragen waarover je het met alle spelers hebt. Je kunt het één op één spelen of met meerdere meiden. En soms zit er een boobytrap in: een grappige opdracht om het een beetje luchtig te houden. Mijn zoon maakte trouwens de tekening voor die kaartjes. Ja inderdaad, een paar boobies. Haha.

BoobieTrap
Ga armpje drukken met de persoon links van je. De winnaar mag dit kaartje houden.

Het spel bleek zo goed te werken, dat we het in productie hebben genomen. Ook op scholen en verschillende groepen in de gesloten en open jeugdzorg zijn het gaan gebruiken. Het belangrijkste tijdens het spel is veiligheid. Er zijn geen goede of foute antwoorden. Het doel is dat die meiden lekker kunnen vertellen en met elkaar kunnen discussiëren. Je merkt dat het ze aan het denken zet. En dat ze heel graag van elkaar willen leren. Ook vonden ze het ontzettend leuk om mij of een gezinsouder te vertellen wat ze allemaal van social media weten. Ze ervaren door dit spel dat het veilig is om met jou te praten. Mocht het misgaan in hun leven, dan weten ze dat ze dan ook bij jou terechtkunnen. Bovendien leveren deze gesprekken haakjes op waar je later één op één heel gemakkelijk op kunt terugkomen.

Hoe zie je mij? 
Hoe kun je mij motiveren als het even niet lukt? Iemand anders beantwoordt deze vraag voor jou.

Ik heb het spel tijdens het onderzoek gespeeld met de meiden alleen, samen of samen met de gezinshuisouders. Het ging van heel serieus tot lachen, gieren, brullen. Als ik ze gewoon had geïnterviewd, dan had ik nooit zoveel informatie gekregen. Omdat het spel zo goed ontvangen werd door de jongeren, is het spel ook getest op verschillende behandel- en crisisgroepen en op leerlingen van het VMBO. Ik ben trots op het resultaat dat ik samen met deze jongeren en mijn kinderen heb ontwikkeld.’

Gezinshuisouders

Bieden jongeren die niet meer thuis kunnen wonen, een zo normaal mogelijke woonsituatie. Zodat ze kunnen opgroeien in een gezin in plaats van in een woongroep met veel jongeren. Soms hebben de gezinshuisouders ook eigen kinderen die nog thuis wonen. Soms ook niet. Per gezinshuis wonen maximaal vijf tot zes jongeren.

Delen