Educatief Programma Zelfregulatie (EPZ)

De focus van het lectoraat Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) van Hogeschool Leiden ligt op het zelfregulerend vermogen van mensen met een (ernstige) psychische aandoening en hoe herstel op dit vlak gestimuleerd kan worden. Zelfregulatie betekent dat je jezelf kunt monitoren en, waar nodig, je gedachten, gevoelens en gedrag kunt bijsturen. Deze vaardigheden zijn belangrijk voor het dagelijks leven, zoals tijdens werk of studie, het onderhouden van het huishouden en in relaties. 

Veel mensen met een (ernstige) psychische aandoening ervaren hier in meer of mindere mate moeite mee, waardoor zij in hun dagelijks leven tegen problemen kunnen aanlopen.

Herstel van zelfregulatie is dus een belangrijk aandachtspunt voor de psychische gezondheidszorg, maar kennis hierover blijkt bij veel professionals nog onvoldoende bekend te zijn. Vanuit verschillende GGZ-organisaties kwam de wens om een bij- of nascholingsaanbod te ontwikkelen over dit onderwerp en in 2017 is vanuit het lectoraat een cursus ontwikkeld: het educatief programma zelfregulatie. Het lectoraat GGZ heeft deze cursus in nauwe samenwerking met de praktijk ontwikkeld. In deze cursus leren GGZ-professionals en ervaringsdeskundigen wat zelfregulatie is en krijgen ze handvatten aangereikt om hier met cliënten over in gesprek te gaan.

De cursus kwam tot stand vanuit een goede samenwerking tussen het lectoraat met docenten en onderzoekers die ervaring hebben met (wetenschappelijk) onderzoek en met professionals en ervaringsdeskundigen uit de praktijk. De vraag van het werkveld voor een cursus zelfregulatie hebben we dus vanuit alle drie de gezichtspunten (onderzoek, onderwijs en praktijk) ontwikkeld en geëvalueerd.  Het bleek dat we samen met de betrokken GGZ-professionals en ervaringsdeskundigen de vertaalslag van de theorie over zelfregulatie naar de GGZ praktijk konden maken en dat we een relevante cursus hebben kunnen ontwikkelen. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het Nederlandstalige vakblad Participatie en Herstel, - dit blad wordt door veel GGZ-professionals gelezen.

Irene van de Giessen in ‘Zelfregulatie als verhaal’

“Zelfregulatie gaat eigenlijk over hoe je je eigen directeur kunt zijn. Ik heb geleerd om directeur van de BV Irene te zijn en ben er ieder jaar een beetje beter in geworden. Ik heb mijn lichaam beter leren onderhouden en ben zelfs een regelmatige sporter geworden, ook al ben ik daar niet mee opgegroeid. Ook de manier waarop ik met mijn emoties omga heb ik beter onder controle gekregen.”

Daarnaast gaf dit onderzoek voor een vierdejaars student Sociaal Werk de mogelijkheid om een afstudeeronderzoek uit te voeren, waarmee een brug naar het onderwijs van Hogeschool Leiden werd gebouwd.

Tot slot heeft het onderzoek geleid tot aanpassingen aan de cursus waarmee we tegemoet zijn gekomen aan de ervaringen van zowel de cursisten als docenten. Het onderzoek was een prettige en gestructureerde manier die naadloos paste op het overkoepelende doel: een relevante cursus ontwikkelen voor de GGZ-praktijk en deze blijvend aanscherpen waar nodig.

Gebruikte onderzoeksmethoden

  • kwalitatieve interviews en analyse (binnen de afstudeeropdracht afstuderende student)
  • zelf ontwikkelde vragenlijsten met kwalitatieve en kwantitatieve gegevens t.b.v. beschrijvende statistiek (kenmerken deelnemers, rapportcijfers totale cursus en bijeenkomsten), evaluatie inhoud cursus en verbeterpunten
Hulpverlening